Chúng ta cùng điểm qudf5f3858b-08a về cuộc khủng hoảng d2e85b19d-a2lần này. Mở đầu là lợid7b3ce50c-24 suất các trái phiếu cdb6debd00-a7hính phủ tăng, các nhàd79949d56-20 chính trị của các quốdbdfde201-b6c gia nói không cần phdd0dc7e83-abải can thiệp. Sau đó cd2b803465-d3ó kế hoạch thắt lưng bd81a7a999-bduộc bụng được công bố,db58a3613-f4 lợi suất trái phiếu td4df6a838-caăng thậm chí mạnh hơn.d9d2ec391-61 Các kế hoạch giải cứudb7735f29-4b được đưa ra. Và bây gd33edb3e8-70iờ sự chú ý của thị trd9d535b9c-5bường tập trung vào cácd6e6e2331-87 quân cờ domino tiếp tdb071efb8-aeheo.

Hy Lạp dành được gd6e452f5b-b0ói giải cứu trị giá 11dfcd55666-500 tỷ USD trong vài nămdac7bbe34-a4 từ IMF.

Ireland cũng td365e9d78-f8iếp bước Hy Lạp với gódf36980ad-7ci giải cứu 85 tỷ USD td88b537ce-54rong vài năm và lần nàde81a251a-8by cũng từ IMF.

Thị trườdd44b8523-77ng hiện nay đang hướngd9ca2421f-d7 chú ý về Bồ Đào Nha, thd4eccaae5-cceo sau là Tây Ban Nha, “df2ec5b2b-7acon bệnh” lớn của khu vựd33034306-fac (chiếm 11% khu vực ngâd64a14f06-c5n hàng của khu vực châu d4abff98f-59Âu). Nói một cách chính d62ed70c7-00xác thì Cơ chế bình ổn td08c54b7f-bbài chính châu Âu (Europed3efb7ae1-46an Financial Stability Fd9f11234d-0bacility-EFSF) không có đd50902bd8-b0ủ tiền để giải cứu Tây Bd8510418e-b0an Nha ( mặc dù nó có thd2675192b-56ể giải cứu Bồ Đào Nha) vd25ce8d7c-19à sẽ là không thực tế khdd5f95cc5-3ai nghĩ rằng EFSF có thể d45a7efc6-61cứu hết tất cả các quốc d2c5d963c-2egia có vấn đề.

Và nếu nghdd9bc04eb-30iêm trọng hơn, sau khi Td5154125b-f1ây Ban Nha vỡ nợ thì tiếd703dd51c-a4p theo sẽ là Ý, Bỉ và Phd05152d42-4aáp.

Chỉ có một quốc gia cd354b783f-e9ó thể cứu hết tất cả cácd72647638-3d thành viên khu vực đồngdcea80872-89 tiền chung châu Âu đó ld5903c563-3dà Đức. Theo ý của tác gidd5f0ecde-c3ả thì đã tới lúc chi phíd3899a700-d5 của nước Đức bỏ ra vượtd33dfdd76-34 quá lợi ích của họ có tdab0a888e-65hể nhận về.

Vậy lỗi thuộcd4ebbd98a-f1 về ai?

Việc phân biệt sựdea44744f-8a khác nhau giữa sự sụp đd4b332da5-e6ổ của Iceland, Hy Lạp vàd9fba0c3a-27 Ireland rất quan trọng d4e2152ed-8fđể tìm ra nguyên nhân.

Bắd24641334-bft đầu với Hy Lạp. Quốc gd8f7386a2-e5ia này đã sử dụng các ngd21c3203c-29uồn vốn một các vô tráchdde3ecce6-13 nhiệm. Họ dốc tiền từ cd9a16b95a-15ác nguồn vốn vay khổng ldac3cb443-28ồ của chính phủ nhằm tàidfb73eb8d-19 trợ cho các chương trìndd58cec2c-2fh xã hội mà bản thân họ d71340eab-b2không thể kham nổi. Các d1c9c3549-9enhà đầu tư đã suy nghĩ d24c5744b-75không thận trọng (và thd89206670-d2ậm chí là vẫn không tindf5ffb63e-55 sau khi Hy Lạp sụp đổ)df8503940-fa rằng các khoản nợ của db1ac81d3-2dHy Lạp không có rủi ro d48f9db90-ddhơn các khoản nợ của Đứdf23e8429-8cc. Vấn đề của Hy Lạp làda5b39f72-f6 việc quản lý tài khóa d47cd627c-dfsai lầm. Sử dụng các lýdfab32cca-03 do về khó khăn chính td16a76a24-2erị để thực thi các kế hde68bfc84-aboạch thắt lưng buộc bụnd74aa1d07-20g sẽ khiến cho đồng tiềd88a020a5-81n của Hy Lạp mất giá ngda73643c8-3fhiêm trọng. Tuy nhiên, dd27004b2-78đồng Drachma của Hy Lạpdd5dbc759-54 đã không còn để phá gid9b80f5a0-caá nữa. Thay vào đó họ đd21c07c14-8dang ở trong khối đồng td48eb7e4d-95iền chung euro. Vậy thìd749af118-d9 phương thức cuối cùng d1ef90aaa-16chỉ có thể là tuyên bố daf917d7e-8cvỡ nợ, thực thi các chíd410baebb-5enh sách thắt lưng buộc d0c463327-06bụng, quay trở lại với d5f72e3e9-ecđồng Drachma hoặc tiếp d16addc66-37tục nhận giải cứu. Và kd51d3d9c1-a5ết quả thì ai cũng biếtdc29e8dcf-1f, tuy nhiên cái giá Hy de4b3707d-c5Lạp phải trả là 3 năm cdda70da2e-32hịu sự quản thúc của cádd719703e-01c chủ nợ.

Trái ngược hoàd31284e8c-b1n toàn với Hy Lạp, Ireld77dac45a-eeand (Ai-Len) sử dụng cádff7f9b52-7dc nguồn tài trợ của họ d70b121b3-86khá thận trọng. Năm 200d26cdc0f5-f37, nợ chính phủ ròng trd4e2e9c00-efên GDP mới chỉ là 10%. d98562249-41Ngân sách gần như là câd78cc2693-72n bằng. Tuy nhiên, hiệnda92493ab-19 nay chúng ta đang nghede79f9407-84 đến một mức thâm hụt 3d0357ac08-072%, cao nhất trong lde3e5e43f-48iên minh châu Âu. Vậd4eeaf90d-f9y chuyện gì đã xảy rdce8e844a-86a? Đó chính là trongddc62de95-d7 bức tranh sáng tối d292a6db4-8fcủa cuộc khủng hoảngdf437301c-21 tài chính 2007-2008deb0f9602-f2 Ireland đã mắc một d5a5b793b-a1sai lầm tai hại. Nóida8f4a207-f6 đúng hơn, đây là khd26f2f961-b5oản thời gian stressde5ccfc6c-95 nặng của các hệ thốd2cc9a5a3-f7ng tài chính. Northedb657a190-cdrn Rock ở Anh bị quốdc5a089f7-8cc hữu hóa trong năm d3b8c389f-bb2008. Lehman Brotherd1ff94f3c-79s đệ đơn xin phá sảnd7b8a8f33-85 ngày 15 tháng Chín d6a01b140-8d2008. Chi phí càng nd01f92275-71gày càng tăng từ khodc2abaa00-8fản nợ xấu đe dọa cácdea55bdc3-2d ngân hàng trên toànd9e5bb171-36 thế giới.

Vào ngày 2dc3b88c70-009/09/2008, chính phủddb734e3f-1d Ireland quyết định def28147b-8fbảo hiểm cho các ngâd3917d4f8-02n hàng của nước mìnhd372ef260-75 trong vòng hai năm.d4e735bca-44 Điều này có nghĩa lde12e9b39-c2à không chỉ bảo hiểmd61e0f850-08 cho các khoản tiền d00b52cd6-ccgửi tại các ngân hànd1ad027f2-d2g, chính phủ Irelandd4e04d39e-0d còn đứng ra nhận trdcb5336a8-55ách nhiệm cho các trd68751abe-00ái chủ chính. Các trd8749ca53-72ái chủ có vai trò rấd394cb167-32t quan trọng bởi vì d6f95bfe0-37họ cung cấp hầu hết thdb5f75140-8aanh khoản cho các hoạtd8fd849af-b1 động ngân hàng. Vào ld8921319e-19úc đó, Bộ trưởng tài cd44a541b1-c4hính Ireland Brian Lendb93d43cb-5dihan tuyên truyền rằngd7ac86a95-53 “đây là phi vụ giải cdaff09e36-85ứu ngân hàng rẻ nhất td7b963b39-abhế giới”, nó không tốndb54206a7-2e của quốc gia một đồngd38f8e2d6-38 nào. Và bây giờ thì, d49ea7578-6asự bảo chứng đó đang qd9a37867d-11uay ngược lại “ám” hòndf6ec5d2a-a6 đảo được mệnh danh làd1db457bb-2d “đảo ngọc” – Emerld Idd0f81e79-75sle.

Nguyên nhân chính de4e64837-41mà Ireland gục ngã, đóddb28f998-34 chính là các ngân hànd5728abc8-ffg và lời bảo chứng củad6e53afea-d3 chính phủ vốn được tưdbaba6767-56 vấn một cách cẩu thảd63494810-7b. Nó không phải là kếd5aa0acc3-66t quả của việc quản ld590d380d-85ý tài chính ngân sáchdcc10cb4a-4b cẩu thả.

Và giống nhưd7374300c-43 Hy Lạp, Ireland khônd9b0676a4-bag có lựa chọn nào khád47914582-d1c ngoài phá giá đồng d31438e62-12tiền, nhưng ngặt nỗi d3a8fbd87-8bhọ lại bị trói chặt vdccc91d78-1eào đồng tiền của cả mdcb7880af-38ột cộng đồng-đồng eurdf6568782-94o.

Còn tại Iceland (Băd655e45ef-04ng đảo), cuộc khủng hd02c9a04f-9boảng cũng tương tự nhd849b217e-8eư Ireland trong việc d4eee5672-eclĩnh vực ngân hàng phd03cfaf1e-58át triển quá rộng. Tud571c615c-d4y nhiên, Iceland có mdc919ef7e-4fột chính sách tiền tệdc6a91ebf-1e khác với Hy Lạp và Id87e7738f-4dreland, đó là họ có đd45854461-ddồng tiền riêng, đồng dcc81ad3c-d0krona, vốn đã bị phá d42c40f4a-6fgiá 60%. Và khá thú vdd20a03b3-15ị là quốc đảo này đand1c5ce39c-e0g trên con đường hồi d56f1f8fe-67phục kinh tế.

Bài học từd45a3f67d-d6 Ireland

Chúng ta không d5c1c53f9-c9thể chỉ đổ lỗi cho hệ td06fab8b1-98hống ngân hàng tại Ireld5775c0bf-a3and. Mà nó còn là nguyêd39b21889-b8n nhân từ chính phủ đã d0275926f-17bảo lãnh cho các ngân hda317ba55-dcàng này. Vậy phương thứd6ff18b7c-30c quản lý nào đã được cd7374ff9d-1ahính phủ tại Ireland ápdcd0fc316-8e dụng để dẫn tới thảm cd46908ffc-05ảnh này?

Cần biết rằng pdd83bb59d-b9hần lớn các phương cáchdf97f6364-7e quản trị rủi ro của Ird88595e66-7beland đến từ EU. Ủy bandcf46c28a-12 giám sát hệ thống tài db2475f3a-d7chính châu Âu - The Comd9c727c2c-09mittee of European Band13535ab2-92king Supervisors (CEBSdd8bf5a01-b8) cung cấp phần nhiều d179c9afd-0dcác công cụ quản lý rủd9523d73b-ddi ro. Thật vậy, trong df0840acc-8atháng Bảy năm 2010, bộdbf8c14d9-1a phận này đã thực hiệnd4552870f-31 cuộc stress test, kiểd2544dcf5-24m tra sức khỏe hệ thốnd2d5d2890-50g tài chính châu Âu.

Hadf5550fc1-dci ngân hàng chính tại d43476916-e9Ireland, Allied Irish d1a2749a8-93Bank và Bank of Ireland16546677-b2d, đạt kết quả vốn cấpd63c46e6c-fe 1 vừa đủ trên mức tốid3a481698-0c thiểu 6%. vậy chúng tdc11a8a08-f7a có nên đổ lỗi cho CEd8e446aae-76BS? Không hẳn vậy, bởi vd4585d5b2-dfì các nhà quản lý của mỗd505af52e-3di quốc gia sẽ cung cấp cda3209a23-0bác số liệu cho chỉ số đád384f5ed8-3cnh giá và các kịch bản nde0d9de46-b6ếu khủng hoảng xảy ra. Cd74767e57-94ác quan chức Ireland đã d660debfb-88dự báo tình huống xấu nhdafbeaa87-c1ất là giá bất động sản kdab5c65c8-89hu vực dân cư và thương de34d478a-05mại giảm 17% trong năm 2d12050f1e-1e010. Bây giờ thì giá cả ddabf91c2-8dcó thể đã dưới mức đó.

Tud02b43bc8-e7y nhiên, cũng cần phải kdeb8b2f60-18hách quan nhìn nhận rằngdbc0ad8ae-50 cuộc stress test của CEd01593747-81BS không chặt chẽ cần thdc4514b99-c6iết (có tới 84/91 ngân hd42d3d17d-eaàng qua được các bài kiểdfcef3e23-c5m tra). Việc này làm chúd4d0a4232-61ng ta hồi tưởng đến cuộcd17d6fae3-fe stress test của Mỹ dea9f06da-0atrong đó các tình huda3fe58cc-74ống bất lợi giả địnhd8c7775fd-f5 đều dựa trên các sốdb380d5ee-a0 liệu của người khácd5ce7688f-6d và các các số liệu dedd16f0c-8cđược cho là quá lạc d234a7537-83quan.

Vậy, bài học rúd4841a415-a1t ra là:

1. Các hoạt d7a16c31e-f3động động quản lý rủdc446c278-b2i ro của các nhà quảd33ca220d-c0n lý cần phải được sde3563e65-44ửa đổi. Các cuộc strd5a9bae1e-97ess test không nên lde54e577d-d5à hoạt động bị bóp mde936e451-21éo sự thật từ đó làmd3ba145ff-19 nhà đầu tư lẫn côngdce141844-5f chúng mất phương hưd746a0f14-58ớng.

2. Nếu hệ thống df30aef72-48ngân hàng đồ sộ so vd41eb01f8-15ới GDP và phần lớn ld677beaf5-46à các ngân hàng quốcd26316f82-d8 doanh thì chúng ta d211fafe2-12phải điều hành cực kd6d072012-12ỳ bảo toàn vốn. Và qd21036e51-8buan trong là chúng td7f45359e-afa không thể chia sẻ dc4dd86c6-35rủi ro bằng cách đa d0b3451ff-c7dạng hóa. Nếu một sốdeced4af5-01 ngân hàng trong hệ de2a5748e-20thống là ngân hàng nda5f316b1-1cước ngoài, thì còn cdd9446443-fbó thể chia sẻ rủi rod8927655b-c6. Tuy nhiên, nếu tấtd627f0adc-79 cả chỉ là ngân hàng df6b3f118-aetrong nước, thì việc d59167612-32chia sẻ rủi ro sẽ bị d9f26c85b-89giới hạn. Một ví dụ ld3cd1823a-10à Canada, nơi mà hệ td04c4052f-82hống ngân hàng chủ yếddda4fdc8-54u các là các ngân hànd860a0db7-a8g trong nước. Không kdc4c6e3cc-d4hí quản lý tại đó bắtd6b714606-d3 buộc người ta thực td72eedc4e-e3hi theo hướng bảo toàda93498cf-11n vốn. Các nhà quản ld0829daa9-65ý ngân hàng tại Thụy d7f3ab974-42Sỹ cũng cho thấy họ sd99cecf9c-67ẽ siết chặt quy định bắdc701a459-b9t các ngân hàng tại đâydda3c4b2a-2c thực thi theo hướng củd7132227c-f5a Basel III

3. Một hệ thd8c8d4d5e-d5ống gồm chỉ toàn các ngdc096ffda-b1ân hàng quốc nội sẽ toàdf74ebc62-a5n nguy hiểm hơn khi chídaee199df-danh phủ nước đó không cód9771220d-9d quyền phá giá đồng tiềd0926c55f-a3n. Do đó, nếu lâm vào tda4963b57-78ình huống đó thì phải cd754dc929-70ực kỳ thận trọng.

Và Ired24928990-2aland đã thất bại trong dfb87de75-e2cả 3 ý trên. Tuy nhiên,d1b113e1a-54 họ không đứng một mìnhdaa96e9e7-d7.

Các phi vụ đặc biệt cde976adde-a8ủa Ngân hàng trung ươnd3ab208d1-cag Đức

Cùng quay về vấn d01c70530-7dđề của nước Đức

Đầu tiêd08a13758-91n, cần phải biết tại sd2a88c120-cdao nước Đức muốn đồng dc56a1dfb-88euro được “sống”. Kinhded3b2ce5-9d tế Đức được hưởng lợid39237f09-03 rất nhiều từ một đồngd922b54bb-e3 euro yếu. Đây là một d6e297a77-9bnền kinh tế hướng xuấtdb5b33c50-f9 khẩu và họ đã được hưd4eb64e25-e4ởng một sự thặng sư thươdd65991d7-49ng mại khá lớn từ đây. Td9d46f156-f8hật vậy, có khá nhiều đidb955e84d-0bểm giống như Trung Quốc.d574bf324-29 Các nhà xuất khẩu Trungd8afed153-0c Quốc được hưởng nhiều ld3af9995e-d3ợi ích với một mức tỷ gidb5207380-79á thấp của đồng nội tệ d34d0cc66-0fvà hưởng khoảng 5% GDP dfb79c126-00thặng dư thương mại mỗidc480f647-bd năm. Nước Đức cũng hưởd2b1419a9-01ng lợi với khoảng 6% GDd09844575-8fP thặng dư thương mại md35e4d7b3-5fỗi năm.

Vậy điểm khác bid2357d981-c0ệt là đâu?

Trung Quốc cad89be96a6-12n thiệp quá lố vào tỷ gde2f93bf7-1eiá đồng nội tệ và bị cảdf899ca3e-0f thế giới chỉ trích. Trd341dcc1d-56ong khi đó Đức lại có đd1ed55f46-d2ược một đồng tiền tự dod8df694b0-53 thả nổi, đồng euro. Tud2c2b1c58-cay nhiên, hãy nhìn nhận dacb878e4-40vấn đề ở khía cạnh ndf7776382-6fhư thế này: giả sử ed91d928bb-26uro là tổng hợp của d527f9a8c-d8hai đồng tiền Mark Đd480a950b-74ức và Drachma Hy Lạpd1a7efcfb-2d, khi đồng Drachma bd238f114e-7eị phá giá thì đồng Md5d6ee806-8fark Đức phải tăng gidc341b710-6bá để đảm bảo tỷ giá d09a08ab0-f3thả nổi.

Thứ hai là, d7fcbfe47-5echúng ta cần phải bid56b43f7a-51ết chi phí bỏ ra củad44d8d6d8-95 nước Đức. Có 2 loạid4f6d124c-42 chi phí chính:

Về chínd2e21285b-1ah trị, việc khủng hoảnd47b8bbab-48g nợ mang lại cho nướcdf6e22ee5-b5 này một sự khó khăn td1c05a830-04ăng dần từng ngày. Trod3657dc7c-bang khi hàng ngàn ngườid7e5a4020-4f biểu tình tại Athens d40257b18-01và Paris chống lại việdebc8ca0d-c2c tăng tuổi về hưu lênd4c5cbda4-49 62 thì tại Đức - nơi d3e78e967-36mà tuổi về hưu từ lâu dd65ddc11-7fđã là 67 sẽ không ngồid1dd480ae-eb ngồi yên. Một lượng kd355562c7-8dhông nhỏ người Đức sẽ db87bc8d9-72không thích thú với vid88a88bee-b6ệc chi trả cho các chưd25739ff4-b7ơng trình xã hội khôngdd3fccbdb-36 thực tế của các nước d4f2d31a0-ccchâu Âu trong khi mìnd457726ee-90h phải nai lưng ra làdcf029220-ecm.

Về kinh tế, khi khủdb9bc7724-5cng hoảng lan rộng thìd72d97bf8-5f việc hy vọng Đức có d6652beb6-38thể giải cứu cả châu d3917c712-18Âu là không thực tế vd802b3f11-81ì thực tế chính trị vdaa09bc23-d5à cả tiềm lực của Đức kd9ca0174f-c3hông đủ. Và quan trọng d9a0b37cc-adlà, sao lại phải mắc cùd006222fd-4ang một sai lầm như Ireld0e339101-a0and khi ôm đồm quá nhiềdde5abc73-28u?

Chúng ta đang ở ngưỡnd57adfa1f-e3g bước ngoặt. Tại đó chdd00cad62-a2i phí để duy trì đồng edba2fbe13-aduro đang vượt quá lợi íd8ad8e047-29ch mà nó mang lại. Do đdcd53fa78-d8ó, xuất hiện một nhóm cdcd1c1824-92huyên gia tại ngân hàngdd134e914-ab trung ương Đức nghide2d0372e-5bên cứu việc rút chând147cbb65-c2 ra khỏi vấn đề trênd34889141-86.

Liệu đồng euro có vdf82d9cf8-b1ấn đề?

Nền tảng của kd48dc25ad-86hu vực đồng tiền chud723fada0-6fng dựa trên sự hòa hdf9251934-e6ợp giữa các điều luật vàd5ac0ac5b-0b các biện pháp được thựcdac07a09a-7b thi xuyên biên giới nhằd8a9cfc97-b1m đảm bảo hàng hóa, dịchdc59059cf-5d vụ và con người lưu thôd06ad7cbc-9fng thông suốt. Theo đó,md3b354ce6-0aột số báo cáo chỉ ra rằndce76ece7-abg việc đưa vào sử dụng đd76ca4bf8-41ồng euro cũng không làm da1b39ff8-dccho quá trình này suôn sd88adcd18-0fẻ thêm hơn.

Chỉ cần nhd3ac4bbec-37ìn vào thực tế và đặtd6408a141-c8 câu hỏi, liệu có việd822eb798-ffc gì xảy ra nếu chúngd296720e0-de ta có đồng euro, Mard608c2f60-08k Đức, Franc Pháp và d806815a8-f5Liras của Ý? Hiện chúdd8ec8c5a-5cng ta đã có hệ thống d5aa293dc-e1giao dịch tiền tệ điệd337bf504-7en tử cực kỳ hiện đại,d8e0e3a74-5f người tiêu dùng ngàyd793d5ae1-15 cảng sử dụng các hìnd9ff8c9fb-b1h thức giao dịch khônd63ec86a5-e6g tiền mặt như thẻ cdc9dd0e1a-79redit hay debit, ATMd7ce206cf-47 có thể nhả ra các ld8bd3bdf6-9boại tiền khác nhau, da6c4d0b5-benhư vậy việc sử dụngd9bddd169-36 một đồng tiền chungd5f66fe1c-a3 chỉ có ý nghĩa cho d3fb4e45d-c320 năm trước nhưng bd29f5bae5-12ây giờ thì đã không d9ebbc538-b0còn mấy ý nghĩa.

Đồng ed8b5786d5-a2uro đã làm việc tốt từda404a13f-75 10 năm qua và hiện gide64c5c99-18ờ, thị trường có vẻ đadcd07fd9e-e0ng cho các nhà điều hàdc74d6d8f-38nh thấy rằng có lẽ đồnd371b2745-19g euro đã tới lúc thayd8e81771d-cb đổi nhiệm vụ của mìnhd96ce4c8c-fd giữa lúc khối EU đangda4e36612-16 cố níu kéo cho sự sốndd2186311-17g của đồng tiền này.

Ngd8331870c-63uồn: www.thestreet.com