Tuy nhiên, thực tế d88f87aed-1bthì có lẽ không phảidc7cbeb46-81 vậy. Kinh tế thế gidb5936228-b8ới đang trôi bồng bềdff28a71d-91nh trên hàng núi tiềdc60e9b5c-15n kích thích và nới dcc2bba05-36lỏng tiền tệ của cácd6233e2c8-15 ngân hàng trung ươnd2b54fcaf-38g trên thế giới. Vấnd85bda84a-3a đề chính của kinh tdda78fccc-28ế thế giới vẫn còn đd1f3326ea-63ó - chi phí sản xuấtdb0f88270-55 cao và suy giảm tíndf9e6f3fe-09h cạnh tranh quốc gid66841ce8-05a tại các nền kinh td85ba3fee-f6ế phát triển, lạm phd9a0d8618-72át và bong bóng tài d66dcc499-adsản tại các nền kinhd4f8d35d0-53 tế đang phát triển.d4f1accf6-b5 Như vậy, cả lạm phádbed38496-b9t tại các nền kinh td6354fefb-ceế mới nổi và khủng hd5283d015-e1oảng nợ tại các quốcdbd209f0a-42 gia phát triển sẽ ld04ec918c-24à mầm mống cho khủngdb22b399b-98 hoảng kinh tế tiếp db798f501-56theo.
Trung Quốc đangd2121c1bc-d3 có cơ hội tăng cao d9de05fd4-72sức đề kháng cho cuộda2d20c86-bfc khủng hoảng sắp tớddf7d2d1a-79i
Cuộc khủng hoảng gầd77192d76-37n đây nhất năm 2007 d49e8d1b5-e0bắt nguồn từ Mỹ. Nếud681a27d9-88 Trung Quốc không cảd16c237de-97i tổ từ 1 thập niên d154eba37-a4trước đây thì có thểd59463065-92 cuộc khủng hoảng đód66fcb41a-01 đã bắt nguồn từ Trudd3cd530e-6bng Quốc. Một cuộc khd424bf0c2-66ủng hoảng kinh tế tạd8df97083-f4i Trung Quốc có thể d210331a3-93giúp kéo dài chu kỳ kidf6e69184-d1nh tế của Mỹ bằng cáchd8efc2146-94 kéo giá dầu và các lod0981a3d4-5eại hàng hóa đi xuống vd2100b4d6-daà cải thiện dòng tiền d07462a96-a3của Mỹ.
Ứng cử viên chod7dd94616-72 việc kích hoạt một cud8d689115-8dộc khủng hoảng toàn cầd7a7c62e3-c0u tiếp theo sẽ là nợ qdc1d50472-0duốc gia của Mỹ hoặc lạda95822f5-17m phát tại Trung Quốc.d526dc460-2e Khi một bên bị khủng de63734cc-cfhoảng thì bên kia sẽ cdff6ef332-a2ó thể kéo dài chu kỳ kdaa68377b-98inh tế của mình. Để chd4d01f9ab-bciến thắng trong cuộc cdedf02798-44hơi này, Trung Quốc phd74c1304d-d4ải kìm hãm được lạm phd5e7e33f1-47át mà gốc rễ cuối cùngde88bc10c-0e là vấn đề cấu trúc kid9c6dae39-0anh tế và chính trị troda7b43454-90ng năm 2011. Nếu Trungd6ccc7346-53 Quốc làm được như vậydcda94a64-7b thì Mỹ là khởi nguồn d704363e4-7ecủa cuộc khủng hoảng tde9730b13-f7iếp theo. Trung Quốc sdf3fc0c83-37ẽ bị ảnh hưởng do xuấtd79cddcc5-aa khẩu suy giảm nhưng sdb9d85b93-63ẽ được hưởng lợi từ gid38f6e168-50á dầu thấp.
Ngược lại, dcda3e613-43nếu Trung Quốc “hạ cánd54969045-7dh cứng”, thậm hụt giaod38a9b4d6-e4 thương của Mỹ sẽ giảmd8d008a2e-2c mạnh, có thể lên đến df93c02e5-ba50% do giá nhập khẩu hdbb1657ee-e1àng hóa giảm. Nó giúp db0bee733-6dtăng giá trị đồng USD d07b467e7-b6và kéo lợi suất trái pde4b89e7f-a2hiếu Mỹ xuống. Nước Mỹd1c0a174e-d1 sẽ có thể huy động vốd9ae7979b-f7n giá rẻ và chi phí từd6ef5dfdc-78 đó cũng hạ xuống. Tổndadca6d19-e5g hợp lại, nước Mỹ sẽ d1e04f723-03có được một thời kỳ tăda8a4b09c-12ng trưởng tốt nếu Trund708198ec-cag Quốc khủng hoảng. Chd6b867267-38úng ta có thể nói năm d57f79c1b-cb2011, kinh tế thế giớid463b39e2-5c là một cuộc đua giữa d9bdd7e41-d3Mỹ và Trung Quốc, trond2f5ebcbd-7ag đó người ta chờ đợi de4100120-08kết quả xem ai sụp đổ df6cddc24-9etrước.
Năm 2011 sẽ là nd4e13a6dc-bfăm của những cơ hội chdd024cbc9-13o Trung Quốc
Chính quyềdbb1de02d-aan tổng thống Obama mớidb1e36ba0-f2 đây đã thông qua gói d5ed0698d-3dchương trình giảm thuếdb5ce0d92-09 khá lớn. Điều này diễd03e85f16-c1n ra trong bối cảnh nưd4ab0cea8-03ớc Mỹ đã có một ngân sd0eaf3ee0-90ách thâm hụt kỷ lục vàd81766b6b-d2 tình trạng nợ quốc gia d881d5729-01đang ở mức cao nhất từ sdf3bfebc6-9eau chiến tranh thế giới de2a4a1d9-5flần thứ 2. Trong khi đó,d88424ac1-33 Fed cũng mới tung ra gód66c4964b-4ci QE2 và ra một tuyên bốdc1ab548d-99 rõ ràng: chừng nào tỷ ld37ec1032-deệ thất nghiệp còn cao vàdf8c5b882-b9 tình hình lạm phát vẫn dc6eaaa6c-96thấp thì QE vẫn sẽ tiếp d04b881e4-1btục.
Thị trường đang hồ nd936762b6-59ghi cho những nỗ lực cứud84675014-4b nguy kinh tế của nước Mdee0d8675-06ỹ. Ý định thực sự đằng sd7be11318-c8au gói cắt giảm thuế củade6f401ac-51 tổng thống Obama là để d62090e95-abgiúp ông ta có thể được d72b5c69d-b7tái đắc cử trong năm 201dcb60e48e-1f2. Kết quả bầu cử quốc hd8c74c31d-42ội giữa kỳ gần đây cho td0f98254c-9bhấy, ngoại trừ tỷ lệ thấdf6c9d96d-04t nghiệp rớt mạnh, nếu kdf2359876-6bhông ông ta sẽ thất cử td54510cfc-dfrong kỳ bầu cử tới. Còn dd3ad4fb1-4cý định của Fed, theo nhide03f6277-f9ều đồn đoán là để gạt bỏdc017b4ff-b9 đi núi nợ mà nước Mỹ đad43bdb8f3-e8ng gánh. Các hộ tiêu dùndf5929909-a2g Mỹ phải cắt giảm tỷ lệde34bcd15-13 vay nợ của mình xuống md0126c6bb-f9ột nửa trước khi tình hình trở lại bình thường. Nếu thực hiện bằng cách tăng tỷ lệ tiết kiệm thì sẽ làm suy yếu nền kinh tế với 70% đến từ việc tiêu dùng của người dân và do đó làm giảm nguồn thu thuế của chính phủ từ đó khiến thâm hụt quốc gia càng ngày càng trầm trọng và khủng hoảng. Cứ thế, nước Mỹ sẽ rơi vào vòng xoáy luẩn quẩn của tiết kiệm-chi tiêu-tăng trưởng-thâm hụt…Và cách hay nhất là giảm nợ của nước Mỹ thông qua tăng lượng cung đồng USD ra nền kinh tế.
Lạm phát là tốt cho kinh tế Mỹ vì nước ngoài hiện đang nắm lượng nợ gần 100% GDP của nước này dưới dạng các tài sản tài chính. Trung Quốc, nước đang giữ một lượng khổng lồ trái phiếu Mỹ sẽ bị ảnh hưởng rất nặng. Thật vậy, nếu quỹ dự trữ ngoại hối của Trung Quốc bốc hơi giá trị thì nước này sẽ bị rơi vào thế nguy hiểm, ngoại trừ nước này tái cơ cấu lại danh mục đầu tư của mình.
Về phía Trung Quốc, không quan tâm đến mục tiêu hay động cơ đằng sau các chính sách của Mỹ, nước này đang có một môi trường thuận lợi trong năm 2011 để kìm hãm lạm phát mà không lo tăng trưởng kinh tế bị chậm lại.
Ổn định, chứ không phải là tăng trưởng mạnh là ưu tiên hiện nay của Trung Quốc
GDP danh nghĩa của Trung Quốc có thể đạt mức 6 ngàn tỷ USD trong năm 2010. Nếu nước này tăng trưởng trung bình 10%/năm trong vòng một thập kỷ tới - chỉ bằng 1 nửa của thập kỷ vừa qua – thì GDP của họ sẽ đạt mức 15.6 ngàn tỷ USD trong năm 2020, xấp xỉ mức GDP của Mỹ hiện nay.Như vậy, tăng trưởng ổn định hơn là tăng trưởng tối đa đang là mục tiêu tối hậu của Trung Quốc.
Một số nhà phân tích cho rằng một nền kinh tế đang phát triển phải trải qua một thời kỳ tăng trưởng “đau đớn” và bất cân bằng thì mới có thể thoát khỏi đói nghèo. Điều này chỉ đúng cho các nền kinh tế mà tại đó phải dành phần lơn các khoản tiền cho phát triển cơ sở hạ tầng và tăng sản lượng sản xuất hàng hóa trong nền kinh tế đồng thời những nước này có hệ số hiệu quả đầu tư vốn thấp. Tuy nhiên, trong trường hợp Trung Quốc thì quan điểm này có lẽ không đúng vì nước này đã qua thời kỳ đầu tư phát triển cơ sở hạ tầng. Vấn đề bây giờ là tăng trưởng càng ổn định càng tốt, nếu được như vậy có thể đưa Trung Quốc vào thế giới các nền kinh tế phát triển trong một tương lai không xa.
Hiện nay không phải là thời kỳ Trung Quốc để ý quá nhiều vào việc duy trì tăng trưởng. Thậm chí là 6% tăng trưởng/ năm cũng là đủ cho trường hợp này. Trung Quốc có thể phạm lỗi trong việc lựa giữa một bên là tăng trưởng là một bên là sự ổn định.
Một cuộc khủng hoảng quy mô lớn không bao giờ bắt nguồn từ một lỗi ngây thơ. Thông thường là do các sai lầm về chính sách nhằm cố ý kéo dài chu kỳ kinh tế trong khi tránh né cải tổ cấu trúc bên trong. Đối với các nền kinh tế phát triển, vấn đề cơ bản là chi phí phúc lợi xã hội quá cao được xây dựng từ sau chiến tranh thế giới thứ Hai không bền vững với tình hình toàn cầu hóa hiện nay bởi vì thu nhập của người lao động đang bị kéo xuống do hoạt động toàn cầu hóa từ đó dẫn đến giảm thu của chính phủ để hỗ trợ cho các phúc lợi xã hội. Bong bóng kinh tế thời Alan Greenspan vốn thiên về các chính sách bơm thanh khoản đã thúc đẩy các hộ gia đình Mỹ vay nợ và che dấu các vấn đề cấu trúc của kinh tế Mỹ trong vòng hàng thập kỷ qua.
Khủng hoảng nợ tại châu Âu cũng có cùng nguyên nhân như vậy. Các quốc gia Nam Âu đã bị ảnh hưởng nặng nề trong thập kỷ qua do tình trạng toàn cầu hóa. Họ đã qua dựa vào việc tăng sản lượng sản xuất trước đây. Đến khi những người lao động trong khu vực này phải nghỉ việc do toàn cầu hóa đã chuyển các công việc sang các nước có chi phí lao động rẻ hơn thì chính phủ đã phải trợ cấp khá lớn cho họ. Việc thành lập khu vực đồng tiền chung euro đã giúp các nước này có thể đi vay nợ với chi phí của nước Đức, việc này diễn ra êm đẹp trong thời gian trước đây. Tuy nhiên, khi thị trường đánh giá lại tình hình, họ nhận thấy rằng đáng lẽ những nước này phải đi vay nợ với mức lãi suất của các nước đang phát triển và thế là khủng hoảng nợ xảy ra. Để có thể giải quyết vấn đề, các nước này phải cắt giảm mạnh tay chi tiêu công.
Nước Mỹ đang giải quyết khủng hoảng bằng cách tăng lượng vay nợ của chính phủ. Họ đang đi con đường mà các nước châu Âu đã đi. Dĩ nhiên, Fed có thể tiền tệ hóa nợ chính phủ và do đó không làm nước Mỹ phải van xin ai để giải quyết núi nợ của họ trong tương lai. Tuy nhiên, in tiền với một lượng lớn như vậy có thể dẫn tới sự sụy đổ trong giá trị đồng dollar như nước Nga đã trải qua trong năm 1998 và gây ra siêu lạm phát. Trong khi siêu lạm phát có thể giúp nước Mỹ dẹp sạch các khoản nợ của mình thì đồng dollar cũng sẽ vĩnh viễn mất đi vị thế đồng tiền dự trữ của mình, tương đượng 3% GDP một năm và hơn 1 nửa GDP tính theo thời giá hiện nay. Do đó, Mỹ sẽ không chọn giải pháp này.
Các quốc gia đang phát triển đang gánh chịu lạm phát và bong bóng giá tài sản. Tình trạng toàn cầu hóa đã giúp mang một lượng vốn khổng lồ chảy sang những nước này khi các tập đoàn đa quốc gia đang đầu cơ trên khác biệt lãi suất giữa hai khu vực-phát triển và đang phát triển của thế giới. Vốn từ những nước lãi suất thấp phát triển sang những nước lãi suất cao đang phát triển. Do đó, lạm phát là không thể tránh khỏi tại các nước đang phát triển.
Về các bong bóng tài sản, vấn đề còn nghiệm trọng hơn cho các nước đang phát triển. Toàn cầu hóa đã mang thịnh vượng tới các nước này nhưng không đồng đều cho tất cả mọi người. Những người làm công việc trình độ cao nhận được mức lương hạng nhất còn những người làm công vẫn nhận mức lương hạng ba. Nhóm thứ nhất cũng chi trả ít hơn trong tổng lương để trang trải chi phí cuộc sống so với tại các quốc gia phát triển và do đó có nhiều tiền dành dụm đầu tư vào các tài sản.Điều này dẫn tới việc các loại tài sản tăng trưởng giá bong bóng. Các chính phủ nhận thấy đây là nguồn doanh thu béo bở vì vậy họ cũng ủng hộ bong bóng kinh tế.
Thêm nữa, việc đồng USD yếu đi và dòng tiền nóng chảy vào các nền kinh tế mới nổi khiến tình trạng lạm phát và bong bóng tài sản càng trở nên trầm trọng và khó bình ổn. Trong lịch sử, khi lạm phát trở thành khủng hoảng tại các nước đang phát triển thì cũng là lúc đồng USD quay đầu và tăng giá trở lại. Tuy nhiên, cũng có khả năng là lạm phát cũng sẽ vẫn tạo ra khủng hoảng mà không cần có khủng hoảng tiền tệ. Đó là việc lạm phát quét sạch sức mua của tầng lớp nghèo trong xã hội và gây ra bất ổn xã hội, từ đó gây ra bất ổn chính trị.
Trung Quốc phải chế ngự được bong bóng tài sản
Vấn nạn lạm phát của Trung Quốc bắt nguồn từ việc tăng cung tiền quá nhanh trong thâp niên qua. Việc này là để tài trợ cho các dự án bất động sản khổng lồ vốn mang lại nguồn thu dồi dào cho các chính quyền địa phương để trang trải chi phí hoạt động của mình. Nếu không kiểm soát việc chi tiêu công tại tại các chính quyền địa phương thì lạm phát tại Trung Quốc sẽ mất kiểm soát.
Chính quyền Trung Quốc hiện nay đã nhận ra lạm phát là thách thức lớn nhất với quốc gia lúc này. Họ đã tăng lãi suất 1 lần, tăng tỷ lệ dự trữ bắt buộc vài lần và cũng công bố ý định kiểm soát giá cả trên toàn quốc. Một loạt các động thái thực hiện các biện pháp chưa có tiền lệ thể hiện một quan điểm rằng kinh tế Trung Quốc khác với kinh tế của các quốc gia khác và các biện pháp chính thống như tăng lãi suất cơ bản là không cần thiết và không có tác dụng. Sự lưỡng lự không tăng giá trị đồng tiền và việc thay đổi nhanh trong giá hàng hóa và dịch vụ khiến tình hình càng ngày càng mất kiểm soát.
Nhiều người ở Trung Quốc tin rằng kiểm soát cung tiền thì tốt hơn là kiểm soát giá cả. Giá cả và cung tiền cũng chỉ là 2 mặt của một đồng xu. Để các biện pháp quản lý cung tiền có tác dụng, thì cần phải kéo lạm phát xuống mạnh. Một chính phủ kiểm soát tốt sẽ thực hiện bằng cách giới hạn tăng trưởng tín dụng và kéo giá hàng hóa và dịch vụ đi xuống và chính phủ Trung Quốc đang cố gắng làm chính xác chính sách đó.
Tác dụng của các chính sách trên khá hạn chế cho tới hiện nay. Chính phủ đã đặt ra mục tiêu cho tăng trưởng tín dụng từ năm ngoái tuy nhiên tín dụng ngoài hệ thống ngân hàng thì lại không giảm mạnh như mong đợi của các nhà lãnh đạo. Ví dụ, các ngân hàng có thể bán các khoản nợ của các doanh nghiệp cho các người gửi tiền nhằm mục tiêu giảm số dư trên bảng cân đối kế toán để đáp ứng mục tiêu của chính phủ nhưng trong thực tế thì không có gì thay đổi.
Sự không hiệu quả trong các chính sách gần đây khiến người ta đang nghi ngở nỗ lực của chinh phủ Trung Quốc trong việc kìm chế lạm phát. Việc tuyên truyền dồn dập cho thấy chống lạm phát đang trở thành công việc của cả hệ thống. Việc này là con dao hai lưỡi vì như vậy sẽ kích hoạt sự hoảng loạn của người dân và khiến các hộ gia đình đổ xô đi tích trữ hàng hóa như gạo và dầu ăn. Khi đám đông tháo chạy khỏi tiền giấy thì khủng hoảng mới chính thức bắt đầu.
Đối với việc tăng lãi suất, biện pháp này cũng không giúp kiềm hãm lạm phát. Nó giúp đền bù giá trị các tài sản của người gửi tiền và từ đó giúp ngăn ngừa các bất ổn xã hội. Tuy nhiên, điều này không căn cơ bằng việc Trung Quốc phải cắt giảm chi tiêu chính phủ, nếu không lạm phát sẽ tiếp tục tăng cao.
Có hai cách để giới hạn tiêu dùng của các chính quyền địa phương. Một là cắt nguồn tài chính của họ. Nguồn thu của các chính quyền địa phương đến từ việc mua bán bất động sản, thuế và các khoản cho vay tại các ngân hàng. Khoản cuối cùng đang bị thu hẹp vì các ngân hàng thương mại đã phải cắt giảm tăng trưởng tín dụng trước đó. Việc thay đổi này cũng không gây khó khăn cho các chính quyền địa phương nhiều vì trước đây họ không dành hết tiền để cho vay.
Dập tắt bong bóng tài sản sẽ có ảnh hưởng lớn đến nguồn tài chính của chính quyền địa phương.Năm ngoái, doanh số các loại bất động sản mua bán mới tăng lên khoảng 14% GDP. Tiền lời bằng cách này hay cách khác chảy vào két sắt của nhà nước. Như vậy có thể thấy, các chính quyền tại địa phương đang nhìn vào tốc độ tăng trưởng của thị trường bất động sản để tính toán chi tiêu công của mình trong tương lai.
Các dự án bất động sản trên giấy tờ hiện đang trị giá khoảng ½ giá trị GDP năm 2010 của Trung Quốc. Quỹ đất mà các nhà phát triển hạ tầng và nhà nước đang găm giữ có thể khiến khối tài sản trên phình to giá trị hơn nữa. Nếu tất cả các quỹ bất động sản trên được bán tại hiện giá thì cung tiền cần phải tăng mạnh, ít nhất là 20% trong 8 năm liên tiếp hay tương đương việc cung tiền tăng gấp đôi mỗi 4 năm. Trong tình huống đó, lạm phát phi mã là không thể tránh khỏi.
Người ta có thể chơi trò chơi với các số liệu thống kê về cung tiền bằng cách giảm số lượng thông qua những định nghĩa méo mó thế nào là cung tiền trong khi che dấu việc tăng trưởng tín dụng thông qua các kênh khác. Tuy nhiên, điều này cũng không làm thay đổi được sự thật. Lạm phát sẽ vẫn tăng mạnh mặc cho chính phủ báo cáo tương trưởng cung tiền đã chậm lại.
Chỉ khi nào giá bất động sản rớt mạnh thì chúng ta mới có thể tin rằng chính phủ Trung Quốc thực sự đã chiến đấu chống lại lạm phát. Mức giá của các tài sản sẽ định ra mức chi tiêu của các chính quyền địa phương. Khi nào mà giá cả nhà đất còn tăng thì việc chống lạm phát chỉ là một vở kịch.
Như vậy, để giải quyết được vấn đề thì chỉ có đường là cắt giảm tài trợ cho các chính quyền địa phương? Điều này cũng không chắc chắn vì chính quyền tại các địa phương ở Trung Quốc rất quyền lực, họ có thể ảnh hưởng đến các chính sách của toàn quốc gia và tìm ra được các cách mới để tài trợ cho chi tiêu của mình. Như vậy, nếu không cải tổ chính quyền địa phương, tình trạng lạm phát tại Trung Quốc có thể sẽ không được giải quyết.
Trong khi việc kiểm soát thông tin tại Trung Quốc khá chặt chẽ thì có một sự thật rằng sai lầm lớn tự thân nó sẽ dẫn tới một cuộc khủng hoảng lớn. Trung Quốc quá lớn và quá quan trọng với các tập đoàn đa quốc gia vì vậy họ có khá nhiều lợi thế trên trường thế giới hiện nay. Môi trường mang tính quốc tế là một điểm cộng cho quốc gia này. Chỉ có một sai sót lớn mới có thể kích hoạt một cuộc khủng hoảng. Trung Quốc có một chính phủ mạnh. Khu vực các hộ gia đình và các doanh nghiệp nằm dưới bóng kiểm soát của chính quyền. Chỉ có sai lầm trong hệ thống chính quyền mới có thể dẫn tới việc sụp đổ cả nền kinh tế. Chi tiêu chính phủ tăng vọt là một nguy cơ rõ ràng và hiện hữu cho nước này. Những năm tới mang tới cho Trung Quốc một cơ hội lớn để giải quyết các vấn đề. Nhưng, nếu Trung Quốc để quả bóng bất động sản lớn dần, như đã và đang diễn ra dưới các điều kiện phân tích ở trên, thì nước này sẽ chứng kiến một sự cố “hạ cánh cứng” trong năm 2012. Nó có thể sẽ làm lung lay con đường phát triển của Trung Quốc như đã từng xảy ra nhiều lần trong thế kỷ qua.